Maraş Katliamında Katledilen Canlarımızı Andık

1978 yılında, Maraş’ta katledilen canlarımız, Çanakkale-Ayvacık-Küçükkuyu’da Alevi Kültür Derneği Küçükkuyu Şubesinin öncülüğünde yapılan etkinliklerle anıldı.

21 Aralık günü yapılan etkinliklerin ilki, saat 13.00’de Belediye Meydanında yapıldı. Yaklaşık yüz kişi, ellerinde dövizler ve pankartlarla sloganlar atarak alana yürüdü. Sonrasında Alevi Kültür Derneği Küçükkuyu Şubesi, DİSK Emekli-Sen Küçükkuyu Temsilciliği ve Tüm Emekliler Sendikası Küçükkuyu temsilciliğinin birlikte hazırladığı basın açıklamasını dernek üyelerinden Naşide Erdoğdu okudu. Ortak hazırlanan bildiride özetle şunlara değinildi:

“Maraş katliamı 1978’de Alevilere yönelik, yedi gün süren bir katliamdır. Resmi rakamlara göre 120 can katledilmiş, yüzlerce canımız yaralanmıştır. Alevilere ait 559 ev, 290’a yakın iş yeri yakılıp, tahrip edilmiştir.

Yaşanan katliamla ilgili 1991 yılına kadar süren sıkıyönetim mahkemelerinde 804 kişi hakkında dava açılmış, sanıklardan 29’u idam, 7’si müebbet, 321 kişi de 1 ile 24 yıl arasında hapis ile cezalandırılmıştır. İdam ve müebbet hapis cezalı olanlar hariç, bütün hükümlülere altıda bir oranında indirim uygulandı. Verilen idam kararları da daha sonra yargıtay tarafından kaldırıldı. Katliamda önemli rol oynayan 68 sanığa da hiç ulaşılamadı. Ödül gibi cezalar verilerek yargılama itibarsızlaştırıldı, zaman aşımına uğratıldı. Katliam, yapanların yanına kar kaldı.(…)

Unutulmamalı ki tüm kaos, kargaşa ve çatışma ortamı belirli bir azınlığın ekonomik çıkar elde etmesi için kurgulanır. Bugün de ülkeyi karanlığa boğan Türk-İslam sentezi daha o günlerde yürürlüğe sokulmuştu.(…)

Bugün de aynı çıkar ortakları için tezgahlanan kışkırtma, ötekileştirme, ayrıştırma, düşmanlaştırma gibi provokatif yöntemler halen devam etmekte, sahnelenmektedir.

Bu ülkenin kadim halkları olarak, ayrım gözetmeksizin tüm din, dil, inanç, cinsiyet ve kültür farklılıklarımızı zenginliğimizin temel kaynağı olarak algılayıp, bir arada kenetlenerek yaşamaya devam etmeliyiz.(…)”

Basın açıklamasının okunmasından sonra katılımcılar alkış ve sloganlarla meydanı terk etti.

İkinci etkinlik, akşam saat 19.30’da As Düğün Salonunda yapıldı. Etkinliğin sunumunu, Naşide Erdoğdu ve Hasan Yüce birlikte yaptı. Etkinliğe, sivil toplum kuruluşu temsilcileri, siyasi parti temsilcileri ve Küçükkuyu sakinlerinden yaklaşık yüz elli kişi civarında katılım oldu.

Etkinlik, Maraş’ta katledilen ve inancı uğruna geçmişten günümüze katledilen tüm canlarımız için bir dakikalık saygı duruş ile başladı.

Devamında Alevi Kültür Derneği Küçükkuyu Şubesi Başkanı Rıza Çelik, etkinliğin açış konuşmasını yaptı. Başkan Çelik konuşmasında şunları söyledi:

“Değerli konuklar,

Bugün, Maraş’ta katledilen canlarımızı anmak için bir araya geldik. Bundan tam kırk dört yıl önce insanlık tarihine kara bir leke olarak geçen bu vahşet dolu günleri unutmamak için bir araya geldik.

Bu akşam, buraya gelerek bizimle birlikte olan Belediye Başkanımız Sayın Cengiz Balkan’a, tüm sivil toplum kuruluşlarımızın temsilcilerine, siz değerli misafirlerimize bize verdiğiniz destek için teşekkür ederim.

Değerli konuklar,

19 - 26 Aralık 1978 tarihinde Maraş’ta yapılan bu vahşet sonrası, binlerce Alevi, malını, mülkünü talancılara bırakarak kenti terk etmek zorunda kaldı. Böylece zorbalar da amacına ulaşmış oldular.

Bu vahşetti yapan gerçek suçlular her zaman olduğu gibi yargılanmadı. Adalet önünde hesap vermedi. Bırakın hesap vermeyi, katliamı organize edenler daha sonraları milletvekili yapılarak adeta ödüllendirildiler.

Maraş’ta yaşanan bu insanlık dışı katliamı yapanları da yaptıranları da affetmedik, affetmeyeceğiz.

Değerli konuklar,

Bizler, bu ülkede yaşayan tüm insanlarla barış içinde, birlikte yaşamak istiyoruz. Aleviler olarak gerçek demokrasiyi istiyoruz. Eşit yurttaşlık istiyoruz. Bunun için yıllardır adalet, hak hukuk mücadelesi veriyoruz. Vermeye de devam edeceğiz. 25 Aralık’ta İstanbul’da yapılacak Büyük Alevi Kurultayında da mücadelemizin yeni yollarını konuşacağız. “Bir olmak, iri olmak, diri olmak” için bu kurultaya katılım sağlamalıyız, gücümüze güç katmalıyız.

Değerli konuklar,

Programımızda Maraş Katliamının anlatıldığı bir belgesel gösterimi olacak, gazeteci-yazar Ahmet Koçak bir konuşma yapacak. Zakirimiz Rıza Gül, deyişler, nefesler söyleyecek.

Bu etkinliğin hazırlanmasında emeği geçen tüm yol arkadaşlarıma ve bizi yalnız bırakmadığınız için siz değerli dostlarımıza tekrar teşekkür ederim.”

Başkan Rıza Çelik’in konuşmasından sonra, Remziye Yüce, Alevi Kurumlarının ortak basın açıklamasını okudu. Bu metnin tamamını blog sayfamızda yayınlayacağız.

Sonrasında Maraş Katliamı üzerine yapılmış “Unutturulanlar - Maraş” adlı belgeselin kısaltılmış hali sunuldu.

Daha sonra ben, günün içeriğine yönelik kısa bir konuşma yaptım. Etkinlik için hazırladığım konuşmamın tam metnini de blog sayfamızda paylaşacağım.

Maraş Katliamında kaybettiğimiz canlarımızı andığımız program, Zakir Rıza Gül ve Hatice Yeşil’in söylediği türküler ve deyişlerle sona erdi.

Yapılan bu etkinliklerin videolarını, yakın zamanda YouTube kanalımızda siz değerli dostlarla paylaşacağız. Muhabbetle.

Ahmet Koçak, 22 Aralık 2022, Küçükkuyu