Dertli Divani ile Mekteb-î İrfan Muhabbetleri Devam Ediyor - Bir Yol Gazetesi Yazılarım - 5

Dertli Divani ile Mekteb-î İrfan Muhabbetleri Devam Ediyor

Ahmet Koçak

Halk Ozanı Dertli Divani, “zâkirlik” alanında yaptığı hizmetlerinden dolayı UNESCO tarafından 2010 yılında “Yaşayan İnsan Hazinesi Ödülü”ne layık görüldü.

UNESCO’nun kendisine “zakirlik” alanında ödül vermesiyle omzuna bu alanda bir sorumluluk yüklendiğini gören Dertli Divani, birikimini paylaşmak için “Dertli Divani ile Mekteb-î İrfân Muhabbetleri”ne 2012 yılında Ankara’da başladı. Bugüne kadar yurtiçi ve yurtdışında yaklaşık yetmiş noktada yapılan bu muhabbetlere, beş bin civarında canımız katıldı.

Bu muhabbetlerde başta zâkirlik-âşıklık geleneği olmak üzere Alevi-Bektaşi inancının temel değerlerinin, düsturlarının yanında tarih, edebiyat, müzik vb. gibi konular da kendi alanında donanımlı olan araştırmacı, yazar, müzikolog ve müzisyenler tarafından anlatılmaktadır.

Muhabbet Konuları

§   Alevi-Bektaşi İnancında Dört Kapı-Kırk Makam ve İnsan-ı Kâmil Kavramı.

§   Mürşit, Pir, Dede, Rehber, Ana, Baba nedir?

§   Cem nedir? Cemleri içeriğine göre nasıl adlandırabiliriz? Kaç çeşit cem vardır? Hangi ceme, hangi vasıfta olan canlar girebilir? İkrar nedir? Musahiplik nedir?

§   On İki Hizmet nedir? On İki Hizmetin Post Sahipleri kimlerdir?

§   Âşıklık, ozanlık geleneği nedir? Alevi-Bektaşi kültüründe ulu ozanlar kimlerdir?

§   Deyiş, Düvaz-ı İmam, Miraç, Semah, Tevhit, Mersiye (Ağıt), Methiye, Devriye, Şathiye (Eleştiri) nedir? Menakıp nedir?

§   Alevi-Bektaşilikte Ocak Sistemi nedir? Çelebi, Dedegan, Babagan süreklerindeki uygulamalar ve farklılıklar nelerdir?

§   Alevi-Bektaşi müziğinde bağlamanın yeri ve seyri; Zâkirlik hizmetinin önemi.

§   Alevilikte Hafıza ve Mekân.

Katkı Sunanlar

Bu muhabbetlere başladığı günden bugüne Piri Er, Ahmet Aykut, Ulaş Özdemir, Mahir Polat, Hüseyin Bayrak, Hakan Erol, Ünsal Doğan, Harun Özdemir, Murtaza Salper ve naçizane ben de katkı sunuyoruz.

Dertli Divani Kimdir?

Dertli Divani, ozanlık ve zakirlik geleneğinin halen canlılığını sürdüren Urfa’nın Kısas beldesinde yetişmiş bir ozanımızdır. Çocukluk ve gençlik yıllarında buradaki muhabbet ve cem ortamlarında bulunarak kültüre, inanca dair bilgiler edinmiş, kendisini yetiştirmiştir.

Büryanî mahlasıyla bilinen babası Hamdullah Baba da kendisi için bir okul olmuştur.

Dertli Divani, ilk müzik albümü “Divane Gönül” 1989 yılında piyasaya çıktıktan sonra sanat hayatının içine de girmiştir. Altı solo albüme ve on iki ortak çalışmaya imza atan Dertli Divani’nin, eserleri ve derlemeleri birçok halk müziği sanatçısı tarafından okundu. Dertli Divani, Avustralya, Kanada, Amerika ve tüm Avrupa ülkelerinde konserler vermiş; konferans, sempozayum ve festivallerin yanında cemler yürüterek Alevi-Bektaşi inancına, kültürüne hizmet etmiştir.

UNESCO Nedir?

Birleşmiş Milletlerin özel bir kurumu olarak, “Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Kurumu” adıyla İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra 16 Kasım 1945 yılında Londra’da 44 ülkenin katılımı ile kurulmuştur.

Türkiye, UNESCO’nun kuruluş sözleşmesini onaylayan ilk on devletten biridir ve bu sözleşmeyi 20 Mayıs 1946 tarihinde imzalamıştır.

Merkezi Paris’te bulunan UNESCO’ya 2012 yılı itibari ile yüz doksan beş devlet üyedir ve sekiz devlet ise UNESCO’ya üye olmamakla birlikte ortak çalışmalar yürütmektedirler.

Yaşayan İnsan Hazineleri nedir?

Somut olmayan kültürel mirası koruma çerçevesinde verilen “Yaşayan İnsan Hazineleri” ödülünü, sanatını usta-çırak ilişkisi ile öğrenen, bilgi ve becerisini uygulamada üstün, konusunda ender bulunan bilgilere sahip olan, kendisini yaptığı işe adayan, bilgi ve becerilerini çırağa aktarma becerisi olan kişiler alıyor.

9 Aralık 2019